TÂM SỰ CỦA NGƯỜI MẸ CÓ CON BIẾNG ĂN

Tôi là một bà mẹ nuôi con còi!

Khi mới sinh, Xu nặng 3,1kg, nhưng 12 tháng Xu chỉ nặng 7,2kg, 24 tháng chỉ nặng 9,2 kg.

Xu bị trào ngược dạ dày thực quản, gầy trơ xương, ăn vào ‘nhỏ giọt’, ói như máy bơm, ngày cả chục lần. Bác sĩ và hàng xóm nhắc nhở, doạ dẫm. Mỗi ngày thực sự là một cuộc chiến, mà trong đó cả tôi và Xu đều là kẻ thua cuộc. Tôi tuyệt vọng đến mức lên một diễn đàn, làm một cái topic kêu cứu: ‘Tôi nuôi con sai rồi. Cứu mẹ con tôi với!’.

Nhiều mẹ vào topic “kêu cứu” của tôi để an ủi. Có mẹ còn cho số điện thoại riêng và nhắn: ‘Tớ phải nói chuyện với cậu mới được vì không đủ thời gian để gõ trên mạng’. Hai bà mẹ chưa từng quen, không biết mặt, vừa ôm điện thoại vừa khóc.

Tôi tha Xu đi khắp các bệnh viện, các trung tâm dinh dưỡng, rồi mua cả thuốc cam, thuốc bắc ở Hàm Tử, quận 5 cho Xu uống. Rồi các bà mẹ trên mạng chỉ cho tôi một bác sĩ. Ông là bác sĩ nhi duy nhất ân cần cầm tay Xu, hỏi han bé, cười nựng với bé, khen ngợi bé và kiên nhẫn ngồi nghe tôi kể lể cả mấy chục phút. Ông in các tài liệu cho tôi về xem. Ông cho tôi xem hình con ông ngày nhỏ, cũng gầy gần như Xu. Bác sĩ nói:

– Con chị hoàn toàn khỏe mạnh. Nếu trong phòng này có người bệnh, chắc đó là tôi hoặc là chị. Nuôi con, chị hãy nhìn con mình, không nhìn con hàng xóm. Chị phải tôn trọng thể tích dạ dày của bé. Chị chỉ được quyết định cho bé ăn gì và khi nào, còn bé sẽ quyết định ăn bao nhiêu. Nuôi con phải dân chủ! Chị hãy nhìn biểu đồ tăng trưởng của con chị, đường biểu đồ đang đi lên, vậy là tăng trưởng tốt. Không cân bé hàng tháng nữa, chỉ cân 3 tháng một lần”.

Tôi vẫn bồn chồn hỏi:

– Nhưng cân nặng của bé nằm sát đáy kênh A rồi, sắp suy dinh dưỡng rồi?

Bác sĩ giải thích cho tôi:

– Chị đừng hiểu theo cách đó. Con chị ở đây, nghĩa là bé nằm trong số 5% trẻ em trên thế giới có cân nặng thế này. Cả thế giới đang đau đầu phòng chống bệnh béo phì, lẽ ra chị phải thấy mình may mắn. Chị quá stress tức là con chị bị sống trong bầu không khí “ô nhiễm”.

Vài tháng sau, có một biến cố lớn xảy ra. Bạn thân của tôi, một người cao ráo, xinh đẹp, giỏi giang và thành đạt đã tự tử. Tôi choáng váng tới mức buộc phải đi học các khóa học tâm lý, bình ổn tâm hồn. Tôi nhận ra rằng sức ép tinh thần có thể giết chết người ta như thế nào, sự khỏe mạnh về tinh thần nhiều khi còn quan trọng hơn chỉ số chiều cao, cân nặng.

Tôi bắt đầu thay đổi từ phía mình, tôi kiên nhẫn và bình tĩnh và thả lỏng hơn với việc cho Xu ăn. Xu ăn không hết thì tôi dẹp. Xu ốm thì đi khám. Tôi không tự kết tội mình nữa. Tôi cho Xu học 2 năm lớp lá, 7 tuổi mới vào lớp một. Tôi chỉ nhìn vào Xu và không so sánh với các bé khác.

Tôi đã gặp những mẹ cho con đi ăn rong, những mẹ sẵn sàng múa may làm chó, làm mèo hòng cho con nuốt một miếng cháo… Tôi đã gặp một mẹ dùng súng bắn nước bắn sữa vào miệng con, một mẹ bóp mũi con để con nuốt, mỗi miếng cơm là một roi…

Tôi hiểu nỗi lòng của các bạn!

Tôi cũng đã ép Xu ăn, làm con tới tận bây giờ vẫn chưa tìm ra niềm hạnh phúc trong ăn uống. Tôi đã la mắng khi Xu ói làm cho bé sợ ói, giờ có khi ói ra tới miệng lại gắng nuốt ngược vào. Tôi cố sửa cho Xu tật ngủ mút tay thành ra làm bé ngủ chập chờn, không tròn giấc. Có những việc làm mà hậu quả của nó tôi không lường hết được.

Các mẹ ạ, đừng ép trẻ ăn bằng roi, bằng la mắng, khi đó là bé đang ăn cháo cùng cortisol, một loại ‘hooc môn stress’ làm trẻ kém tăng trưởng, vôi hóa khớp, trầm cảm, hung dữ, bạo lực… Ép con ăn (giả sử là ép thành công) thì con của bạn có thể tăng nhanh lên 1kg, 2kg nhưng làm sao có thể đong đếm những tổn thương tinh thần bên trong bé được?

Hãy tôn trọng con và thư giãn! Tôi nhìn xung quanh, ngay cơ quan tôi, người ngồi bên trái nặng hơn tôi 12kg, bạn ngồi bên phải nhẹ hơn tôi 10kg. Cả ba chúng tôi đều làm việc tốt, đều sống bình thường, cớ sao con tôi chỉ kém bạn bè có 2kg mà phải “xoắn” chứ!

Cao to vượt trội, thông minh vượt trội, hẳn là rất có ưu thế. Nhưng giữ được cuộc sống vui vẻ và thoát khỏi những xiềng xích mình tự trói buộc mới thật là hạnh phúc.

Đoạn này trích từ sách “mẹ không biết con nghĩ đi” của tác giả Thu Hà – mẹ Xu Sim

Biếng ăn là vấn đề nan giải ở trẻ, cũng là tâm sự của rất nhiều bố mẹ mà Lalala baby đã từng được nghe chia sẻ. Từ kinh nghiệm thực tế của các mẹ nuôi con thông thái, những kiến thức nghiên cứu, tìm hiểu từ các chuyên gia dinh dưỡng trên thế giới, Lalala baby xin chia sẻ lại cho các mẹ một số bí quyết hiệu quả cải thiện tình trạng ăn ở trẻ, làm sao để con ăn ngon hơn, ăn nhiều hơn. Trước tiên, mẹ hãy cùng Lalala baby tìm hiểu nguyên nhân và các dấu hiệu ở trẻ biếng ăn.

  1. Dấu hiệu nhận biết trẻ biếng ăn

Trẻ được coi là biếng ăn khi có trên 2 biểu hiện dưới đây:

  • Không chịu ăn hết khẩu phần hoặc bữa ăn thường kéo dài hơn 30 phút.
  • Ăn ít hơn 1⁄2 khẩu phần ăn theo tuổi.
  • Ngậm thức ăn trong miệng lâu không chịu nuốt.
  • Từ chối không ăn, chạy trốn hoặc khóc lóc khi thấy thức ăn.
  • Có phản ứng buồn nôn khi nhìn thấy thức ăn.
  • Không tăng cân liên tục trong 3 tháng liền.

Trẻ biếng ăn do nhiều nguyên nhân khác nhau

  1. Phân biệt biếng ăn sinh lý và biếng ăn bệnh lý

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng biếng ăn ở trẻ, phổ biến nhất là nguyên nhân sinh lý và bệnh lý. Mẹ hãy cùng Lalala baby xem bé có từng có những biểu hiện như dưới đây không nhé.

2.1. Biếng ăn sinh lý

Do thiếu chất từ khi là bào thai: người mẹ khi mang thai bị thiếu các chất như canxi, sắt, kẽm, các loại vitamin cần thiết,… sẽ khiến thai nhi bị thiếu chất và suy dinh dưỡng.

Bất cứ ở độ tuổi nào, trẻ đều có thể trải qua một giai đoạn nhất định không muốn ăn, có thể do cảm xúc hoặc nhu cầu hoặc đặc trưng trong giai đoạn phát triển của con như con chuyển giai đoạn đi, đứng, mọc răng,…. Hay, trẻ đến tuổi bắt đầu thích khám phá thế giới nhiều hơn, thì có những khi trẻ thích chơi hơn là ăn.

Tìm hiểu nguyên nhân biếng ăn ở trẻ

2.2. Biếng ăn bệnh lý

  • Trẻ gặp khó khăn khi nhai và nuốt: khi bị viêm amidan, mọc răng, nấm lưỡi, áp xe lợi hoặc viêm tuyến nước bọt, trẻ rất ngại nhai, nuốt, dẫn tới chán ăn.
  • Rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn trớ hay táo bón, loạn khuẩn đường ruột… 
  • Nhiễm khuẩn: hệ miễn dịch của trẻ rất non nớt nên chưa có nhiều cơ chế bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. 
  • Nhiễm ký sinh trùng: giun, sán cũng gây biếng ăn ở trẻ.

Vậy phải làm gì để cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ? Mỗi trẻ mỗi cá tính với khả năng ăn uống, sự phát triển và nhu cầu khác nhau,… nên cách trị biếng ăn cho trẻ chỉ hiệu quả khi có cách khắc phục phù hợp riêng với trẻ và tình trạng cụ thể của trẻ.

3.Bí quyết cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ 

3.1 Thái độ của mẹ

Mẹ có đồng ý với Lalala baby rằng mẹ luôn là “người cầm trịch” quyết định mọi thứ liên quan đến chuyện ăn uống của con không. Có những lúc có thể là “chèn ép”, “áp đặt” buộc con phải ăn. Đây là thực tế đang diễn ra và chúng ta phải thừa nhận thực trạng này.

Mẹ có thể xem xét lại xem, mình có từng áp đặt trẻ không, mình có từng đặt chỉ tiêu để trẻ phải ăn hết lượng thức ăn mình muốn trẻ ăn hay không, mình có từng quát nạt trong lúc con ăn, mình có dùng các phương tiện giải trí hay trò chơi để đánh lạc hướng hoặc dụ con ăn không,..

Nhìn nhận lại thái độ của mẹ với bé

3.2 Bữa ăn vui vẻ

Những đứa trẻ 1-2 tuổi đều đã phát triển khá mạnh mẽ về cảm xúc. Con có thể cảm nhận mẹ vui hay buồn, cảm thấy không khí xung quanh mình có đủ “thoải mái”, “nhẹ nhàng”, “vui tươi” hay không. Và, bầu không khí luôn có tác động ở một mức độ nhất định đến tâm trạng ăn uống của con.

Để lôi cuốn bé vào bữa ăn – mẹ hãy tạo cho con một bầu khí vui vẻ không căng thẳng, mẹ sẽ thấy bất ngờ từ hiệu quả nó mang lại.

3.3 Sự tập trung

Khi một đứa trẻ bị xao nhãng, chắc chắn giá trị của bữa ăn và thức ăn mà trẻ tiếp nhận đều bị giảm đi. Rất nhiều bà mẹ ngay từ đầu đã tự tập, tự tạo cho con sự xao nhãng này. Ví dụ điển hình là mẹ vừa cho con chơi, xem điện thoại, ipad,…vừa dụ con ăn. Hay, chúng ta không hiếm gặp cảnh các bé “bị” bế đi rông (đi loanh quanh) chỉ để ăn hết một chén cơm hay tô cháo theo mong muốn của mẹ.

Ngay từ 1 tuổi, mẹ cần tập cho con thói quen tập trung, con sẽ dần hiểu giá trị của bữa ăn và ăn uống một cách nghiêm túc.

Không để con bị xao nhãng bởi các hoạt động bên ngoài khi ăn

3.4 Dạy trẻ cách nhận biết khi con đói và đã no

Khi trẻ ăn ngon miệng, con sẽ ăn hoài không muốn dừng lại. Mẹ có thể bắt gặp khi con ăn một món nào đó ngon và vừa miệng, con sẽ xin thêm ngay cả khi bụng con đã căng phình.

Tương tự, khi một đứa trẻ không muốn ăn, cho dù thế nào con cũng sẽ từ chối bữa ăn mà mẹ đã chuẩn bị ngay cả khi con rất đói đi chăng nữa.

Mẹ có thể giải thích cho trẻ, khi bụng con sôi lên và con cảm thấy không vui vẻ – thì đấy là lúc con cần ăn, để bụng con hết sôi và cảm thấy vui tươi hơn.

Và bữa nào con đã ăn căng no bụng rồi, mẹ có thể chỉ cho con biết như thế này là đã no và mình có thể dừng lại. 

3.5 Dạy trẻ cách tự ăn bằng thìa

Chúng ta không khó bắt gặp những trẻ em Việt đến 3 tuổi vẫn còn được đút cho ăn. Đây là một trong những vấn đề cần phải sửa đổi.

Dạy trẻ tự ăn bằng thìa hay dạy con tự xúc ăn ngay từ khi con có thể cầm nắm thìa là một trong những cách kích thích con ăn, hứng thú với bữa ăn, cảm thấy được tự do trong cách ăn của mình. Con cũng cảm thấy bản thân được tự kiểm soát bữa ăn, chứ không bị kiểm soát, nên chắc chắn sẽ cảm thấy hào hứng với bữa ăn hơn.

Cho con chủ động và học cách ăn tự lập

3.5 Trình bày món ăn một cách sinh động 

Trẻ em nói chung, đều bị hấp dẫn bởi màu sắc, những điều mới lạ và sẽ bị thuyết phục vào một lúc nào đó. Nắm bắt đặc điểm này của trẻ, mẹ có thể sáng tạo trong cách trình bày món ăn sinh động và nhiều màu sắc. Điều này sẽ khuyến khích trẻ tiếp nhận thực phẩm một cách hăng hái hơn.

3.6 Đa dạng trong lựa chọn thực phẩm và cách chế biến

Chính người lớn chúng ta không thích dùng đi dùng lại một món ăn hay vài món ăn nào đó, hoặc chỉ vài cách chế biến hay chỉ vài vị nào đó. Thực sự điều này là vô cùng nhàm chán. Trẻ con cũng vậy. Mẹ đừng ngại cho con thử các loại thực phẩm đa dạng, cũng như cho con trải nghiệm nhiều vị khác nhau từ cách chế biến phong phú và linh động của mẹ. Điều này sẽ giúp con bớt cảm thấy nhàm chán với bữa ăn của mình.

3.7 Cho con ăn chung cùng gia đình

Nhiều mẹ sợ cảnh con bày bừa trong bữa ăn/ bàn ăn hoặc ăn không được nhiều khi mẹ không giám sát triệt để,  so với ăn một mình một mâm/ một bữa, nên không để con ăn chung cùng gia đình.

Cho con ăn cùng gia đình để gia tăng không khí và kích thích con

Cho bé ăn cùng bữa với gia đình cực kỳ có lợi chẳng hạn như: cho con hòa mình vào không khí vui tươi, kích thích con ăn khi thấy mọi người đều ăn uống, con sẽ nhìn, học và bắt chước. Chính điều này cũng giúp tập dần được cho trẻ sự tập trung, nề nếp giờ giấc của bữa ăn.

3.8 Phương pháp “hết giờ”

Trẻ thường ham chơi sẽ không chịu ăn, hoặc con muốn rời khỏi bàn ăn ngay cả khi chưa ăn được bao nhiêu vì không hứng thú. Vì vậy, mẹ có thể thiết lập một khoảng thời gian và cho trẻ biết, sau khoảng thời gian đó, con được phép chơi, hay rời bàn ăn sau khi ăn xong bao nhiêu đó thức ăn trong đĩa ăn (mà con lựa chọn, thỏa thuận với mẹ).

Thỏa thuận và thực hành theo cách này, mẹ sẽ thấy con trẻ có thể chấp nhận một cách vui vẻ, vì chúng cảm thấy bản thân không bị ép buộc để mà phản kháng và từ chối.

Qua những chia sẻ ở trên, mẹ có thể thấy rằng cải thiện tình trạng biếng ăn cho trẻ không dựa trên một nguyên tắc nhất định hay mẫu số chung nào. Mẹ có thể nhìn nhận lại thái độ của mình,  từ cách thức cho con ăn, sự gắn kết với con, thấu hiểu cảm xúc và mong muốn của con,… Từ những điều này, Lalala baby tin rằng mẹ sẽ tìm ra cách thích hợp nhất, cải thiện hiệu quả tình trạng con biếng ăn, đồng thời, giúp con tham gia vào bữa ăn một cách vui vẻ, hào hứng. Chúc mẹ sẽ áp dụng thành công! 

Nguồn tham khảo: Johns Hopskin Medicine, Children’s National & NHS

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *