Trẻ mấy tháng gọi biết quay lại? Con không phản ứng có sao không?
Nhiều bé bắt đầu quay đầu khi được gọi tên vào khoảng 6-7 tháng tuổi và phản ứng khá ổn định khi được khoảng 9 tháng. Phản ứng với tên gọi là một trong những kỹ năng giao tiếp đầu tiên, cho thấy bé đang lắng nghe, nhận ra mình và chú ý đến người khác. Trong bài viết dưới đây, Lalala Baby sẽ chia sẻ 4 mốc trẻ biết nhận diện, lý do bé không quay lại, cách tự kiểm tra tại nhà và những dấu hiệu ba mẹ cần lưu ý.
Đồ chơi dành cho bé sơ sinh tại Lalala Baby
Ba mẹ tham khảo
I. Trẻ mấy tháng gọi biết quay lại?
Trẻ thường bắt đầu quay đầu hoặc chú ý khi được gọi tên vào khoảng 7 tháng tuổi, và sẽ nhận ra tên mình một cách thành thạo khi đến 9 tháng tuổi. ASHA (Hiệp hội Ngôn ngữ – Thính học Hoa Kỳ) cũng ghi nhận trong giai đoạn 7-12 tháng, trẻ quay đầu về phía âm thanh và quay lại khi được gọi tên.
Kỹ năng này hình thành dần dần. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Psychological Science năm 1995 cho thấy từ khoảng 4,5 tháng, bé đã chú ý nghe tên mình lâu hơn so với những tên khác, dù lúc này bé chưa biết quay lại tìm người gọi. Ba mẹ có thể theo dõi 4 mốc sau:
- 0-3 tháng: Bé dịu lại, ngừng khóc hoặc ngừng cử động khi nghe giọng ba mẹ, thích nhìn khuôn mặt người đang nói chuyện với mình. Bé chưa phân biệt tên mình với các từ khác.
- 4-6 tháng: Bé quay đầu tìm nguồn âm thanh, chú ý đến giọng nói quen thuộc và bắt đầu nhận ra âm thanh tên mình, phản ứng còn lúc có lúc không.
- 6-9 tháng: Bé quay lại nhìn khi được gọi tên thường xuyên hơn, nhất là khi xung quanh yên tĩnh và bé không quá mải chơi.
- 9-12 tháng: Bé quay lại khi được gọi tên khá ổn định, thường kèm ánh mắt nhìn người gọi, nụ cười, tiếng bập bẹ đáp lại. Bé cũng hiểu thêm vài từ quen như “không”, “bye-bye”.
Mỗi bé có tốc độ phát triển riêng, các mốc trên giúp ba mẹ tham khảo. Với bé sinh non, ba mẹ nên tính theo tuổi hiệu chỉnh (tính từ ngày dự sinh) thay vì tuổi thật.

II. Trẻ không quay lại khi được gọi có sao không? Khi nào cần lưu ý?
Trước 9 tháng, việc bé lúc quay lúc không khi được gọi tên khá thường gặp. Kể cả sau 9 tháng, một vài lần bé không quay lại cũng chưa nói lên điều gì. Điều ba mẹ cần nhìn là phản ứng của bé lặp lại thế nào qua nhiều ngày và bé có giao tiếp tốt theo những cách khác hay không.
2.1. Vì sao bé lúc quay lúc không khi được gọi?
Gọi bé mấy lần mới quay lại còn tùy vào hoàn cảnh lúc gọi. Một số lý do thường gặp khiến bé chưa phản ứng:
- Bé đang mải chơi: Khi tập trung vào món đồ chơi thú vị, bé có thể nghe thấy nhưng chưa muốn rời mắt. Đây là khả năng tập trung đang phát triển.
- Môi trường quá ồn: TV, nhạc, tiếng nói chuyện của nhiều người khiến tiếng gọi lẫn vào âm thanh nền, bé khó nhận ra.
- Bé được gọi bằng nhiều tên: Tên khai sinh, tên ở nhà, biệt danh mỗi người gọi một kiểu khiến bé mất nhiều thời gian hơn để gắn một âm thanh với chính mình.
- Bé mệt, đói hoặc buồn ngủ: Lúc này bé ít hứng thú giao tiếp, phản ứng chậm hơn bình thường.
- Tên gọi gắn với điều không vui: Nếu tên bé thường được gọi kèm lời nhắc nhở, cấm đoán (“Bin, không được!”), bé có thể ít hào hứng quay lại.
2.2. Cách tự kiểm tra tại nhà
Để biết bé có phản ứng với tên gọi hay không, ba mẹ nên quan sát trong điều kiện phù hợp thay vì gọi liên tục lúc bé đang mải chơi:
- Bước 1 – Chọn thời điểm: Gọi khi bé tỉnh táo, vui vẻ, không đói hoặc buồn ngủ, trong phòng yên tĩnh, đã tắt TV.
- Bước 2 – Đứng ngoài tầm nhìn: Ba mẹ đứng phía bên cạnh hoặc hơi chếch phía sau bé, cách khoảng 1-2 bước chân, để bé không nhìn thấy mình trước khi gọi.
- Bước 3 – Gọi một lần, giọng bình thường: Gọi tên bé một lần, không vỗ tay, không lắc đồ chơi kèm theo, rồi chờ vài giây.
- Bước 4 – Lặp lại vào nhiều ngày: Thử vài lần mỗi ngày trong vài ngày khác nhau, ghi lại bé có quay lại, nhìn ba mẹ hoặc mỉm cười hay không.
Cách quan sát này giúp ba mẹ có thông tin rõ ràng để trao đổi với bác sĩ, nhưng không thay thế được đánh giá thính lực hay đánh giá phát triển của chuyên gia. Ba mẹ có thể tìm hiểu thêm về sàng lọc thính lực trong bài khi nào trẻ sơ sinh nghe được âm thanh.

2.3. Khi nào ba mẹ cần lưu ý?
Ba mẹ nên đưa bé đi khám nhi, kiểm tra thính lực hoặc gặp chuyên gia phát triển khi thấy những dấu hiệu sau:
- Bé 9 tháng hầu như không nhìn khi được gọi tên: CDC xếp việc không phản ứng với tên gọi khi 9 tháng tuổi vào nhóm dấu hiệu sớm cần được đánh giá thêm, trong đó có rối loạn phổ tự kỷ. Đây là dấu hiệu cần kiểm tra, không có nghĩa bé chắc chắn mắc bệnh.
- Ít phản ứng với cả các âm thanh khác: Bé không giật mình với tiếng động lớn, không tìm nguồn âm, không chú ý đến tiếng nhạc hay giọng nói. Bé cần được kiểm tra thính lực sớm.
- Ít giao tiếp bằng mắt và nụ cười: Bé hiếm khi nhìn vào mắt ba mẹ, ít cười đáp lại khi được trò chuyện, chơi đùa.
- Ít bập bẹ, chưa dùng cử chỉ: Đến khoảng 12 tháng, bé chưa bập bẹ “ba ba”, “ma ma”, chưa vẫy tay bye-bye hay chỉ tay vào thứ mình muốn.
- Mất kỹ năng đã có: Bé từng quay lại khi được gọi, từng bập bẹ, cười đáp nhưng nay lại ít phản ứng hơn.
Ba mẹ không nên tự kết luận hay chờ thêm khi đã thấy dấu hiệu. Đưa bé đi khám sớm giúp tìm ra nguyên nhân và có hướng hỗ trợ trong giai đoạn não bộ phát triển mạnh nhất. Ba mẹ có thể tham khảo thêm bài dấu hiệu sớm trẻ chậm phát triển ngôn ngữ.
Hy vọng qua bài viết trên đây, ba mẹ đã hiểu rõ hơn trẻ mấy tháng gọi biết quay lại, cách tự kiểm tra tại nhà và những dấu hiệu cần lưu ý phù hợp với độ tuổi của bé. Mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng, có bé quay lại rất sớm, có bé cần thêm vài tuần mới phản ứng đều. Ba mẹ hãy gọi tên con thật nhiều trong những khoảnh khắc vui vẻ mỗi ngày, quan sát những phản ứng nhỏ của bé và trao đổi sớm với bác sĩ nếu có điều băn khoăn.
Khám phá thêm cùng Lalala Baby




