20+ Trò chơi phát triển vận động tinh cho trẻ dễ tổ chức tại nhà theo từng độ tuổi

6 trò chơi phát triển vận động tinh cho trẻ 0-12 tháng

1. Trò chơi chạm và nắm “kho báu xúc giác”

• Chuẩn bị một vài đồ vật an toàn có chất liệu khác nhau như khăn mềm, bóng vải, vòng cầm nắm hoặc đồ chơi có bề mặt trơn, nhám.
• Đặt từng món trong tầm với của bé và để con tự chạm, với tay, cầm hoặc kéo về phía mình.
• Ba mẹ có thể vừa chơi vừa gọi tên cảm giác như “mềm”, “trơn”, “nhám”, “nhẹ” để biến hoạt động thành một cuộc trò chuyện nhỏ. Với bé còn nhỏ, chỉ nên đưa ra 2-3 món trong một lần chơi để con dễ tập trung.

• Tạo cơ hội để bé chủ động đưa tay về phía đồ vật, mở bàn tay, nắm và giữ đồ vật.
• Khi mắt quan sát món đồ và bàn tay tìm cách tiếp cận, bé cũng có thêm cơ hội luyện sự phối hợp giữa mắt và tay.

2. Trò chơi chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia

• Cho bé một món đồ chơi nhẹ, dễ cầm bằng một tay như vòng gỗ lớn hoặc đồ chơi cầm nắm.
• Khi bé đang giữ đồ, ba mẹ đưa một món đồ khác ở phía tay còn lại để khuyến khích con chuyển món đồ đang cầm sang tay bên kia.
• Ba mẹ cũng có thể ngồi đối diện và chơi “đưa mẹ – lấy lại”: đưa đồ chơi cho bé, chờ bé cầm rồi nhẹ nhàng đưa tay ra để con trao lại.

• Tạo cơ hội cho bé luyện khả năng cầm, giữ và thả đồ vật, đồng thời khuyến khích hai tay cùng tham gia vào hoạt động.
• Đây cũng là một cách đơn giản để con học cách điều khiển đồ vật thay vì chỉ chạm hoặc vung tay.

3. Trò chơi thả khối vào chiếc hộp bí mật

• Chuẩn bị một chiếc hộp hoặc giỏ có miệng rộng và vài khối đồ chơi kích thước lớn.
• Đưa một khối cho bé, sau đó làm mẫu động tác bỏ khối vào hộp.
• Khi bé làm rơi hoặc thả đồ vật, ba mẹ có thể nhặt lên và đưa lại cho con. Với trẻ nhỏ, chính việc lặp đi lặp lại động tác “thả – nghe tiếng – nhìn đồ vật biến mất – lấy lại” đã tạo ra một trò chơi thú vị.

• Bé có cơ hội luyện cầm, đưa tay đến vị trí mong muốn và chủ động thả đồ vật.
• Hoạt động cũng giúp con khám phá mối quan hệ nguyên nhân – kết quả: khi thả đồ, đồ vật sẽ rơi vào hộp và tạo ra âm thanh hoặc biến mất khỏi tầm nhìn.

4. Trò chơi xây và phá tháp

• Ba mẹ xếp 2-3 khối lớn thành một tòa tháp rồi mời bé đặt thêm một khối. Khi tháp đổ, hãy vui vẻ xây lại từ đầu.
• Với bé chưa thể tự xếp, ba mẹ có thể đưa từng khối cho con cầm và cùng xây. Khi con đã quen, tăng dần số khối hoặc cho bé tự chọn khối muốn đặt.
• Với trẻ nhỏ, ưu tiên khối lớn, nhẹ và dễ cầm. Không cần quan tâm tháp cao bao nhiêu; điều quan trọng là bé được tự mình cầm và thao tác.

• Đặt một khối lên một khối khác đòi hỏi bé phải điều chỉnh vị trí và lực tay. Trò chơi vì thế tạo cơ hội luyện cầm, đặt và phối hợp mắt-tay.

5. Trò chơi gắp “kho báu” bằng kẹp

• Chuẩn bị một chiếc kẹp dễ bóp và những món đồ lớn, nhẹ. Ba mẹ làm mẫu cách bóp kẹp để gắp đồ rồi chuyển sang một chiếc bát khác.
• Với bé còn nhỏ, có thể đơn giản hóa thành việc ba mẹ cầm kẹp và cho con quan sát, chạm vào. Khi con đã đủ khả năng điều khiển kẹp, mới chuyển sang tự gắp.

• Động tác bóp và nhả kẹp tạo cơ hội cho trẻ luyện kiểm soát các ngón tay và bàn tay.
• Khi phải đưa kẹp đến đúng vị trí của món đồ, bé đồng thời phối hợp mắt với tay.
• Đây là trò chơi nên được xem như hoạt động chuyển tiếp cho giai đoạn cuối của nhóm tuổi này và phù hợp hơn khi trẻ đã có khả năng kiểm soát bàn tay tốt.

6. Trò chơi bóc và dán sticker tạo tranh

• Chuẩn bị sticker kích thước lớn và một tờ giấy có hình đơn giản như khu vườn, bầu trời hoặc chiếc xe. Ba mẹ có thể bóc hé một góc sticker để bé dễ dùng ngón tay kéo ra.
• Sau đó, cho bé tự chọn vị trí để dán. Khi con lớn hơn, ba mẹ có thể yêu cầu “dán bông hoa vào khu vườn” hoặc “tìm sticker màu đỏ”.
• Ba mẹ cũng có thể lựa chọn các loại sách bóc dán có sẵn và tái sử dụng được nhiều lần.

• Việc dùng đầu ngón tay để bóc sticker và đặt vào vị trí mong muốn đòi hỏi sự phối hợp giữa các ngón tay và mắt.
• Với trẻ lớn hơn, hoạt động còn có thể kết hợp nhận biết màu sắc, hình dạng và vị trí.

8. Trò chơi xâu hạt theo màu hoặc theo mẫu

• Dùng dây có đầu cứng và hạt kích thước lớn, phù hợp với độ tuổi của trẻ. Đầu tiên, để con tự xâu từng hạt.
• Khi đã quen, ba mẹ có thể đưa ra quy luật đơn giản như “đỏ – xanh – đỏ – xanh”.
• Đối với trẻ 12-24 tháng, chỉ nên thực hiện nếu sản phẩm được thiết kế phù hợp với lứa tuổi và có sự giám sát trực tiếp. Không dùng các loại hạt nhỏ dễ nuốt hoặc gây hóc.

• Xâu hạt đòi hỏi trẻ dùng hai tay phối hợp: một tay giữ dây, tay còn lại đưa hạt vào đúng vị trí.
• Hoạt động cũng khuyến khích sự tập trung và khả năng quan sát.

9. Trò chơi đất nặn “đầu bếp nhí”

• Cho trẻ một lượng đất nặn phù hợp và cùng con chơi đóng vai làm đầu bếp.
• Ba mẹ có thể yêu cầu con lăn thành “xúc xích”, vo thành “viên bánh”, ấn dẹt thành “chiếc bánh quy” hoặc dùng khuôn tạo hình.
• Không cần đặt mục tiêu sản phẩm phải đẹp. Hãy để trẻ tự bóp, ấn, kéo và tạo hình theo cách của mình.

• Các động tác bóp, véo, lăn và ấn giúp trẻ sử dụng nhiều nhóm cơ nhỏ ở bàn tay và ngón tay.
• Đồng thời, chơi đất nặn còn mở ra cơ hội cho trẻ tưởng tượng và kể chuyện.

10. Trò chơi chuyển nước bằng ống nhỏ giọt

• Chuẩn bị hai cốc nhỏ và một ống nhỏ giọt phù hợp với trẻ.
• Cho một ít nước màu vào cốc thứ nhất. Bé dùng ống nhỏ giọt hút nước rồi chuyển sang cốc còn lại.
• Có thể đặt một khay bên dưới để nước không làm bẩn sàn nhà.

• Động tác bóp ống rồi nhả ra để hút và nhỏ nước giúp trẻ luyện kiểm soát lực của các ngón tay.
• Khi phải đưa đầu ống đến đúng vị trí, bé cũng thực hành phối hợp mắt-tay.

11. Trò chơi luồn dây giải cứu con vật

• Chuẩn bị một bảng có các lỗ lớn và một sợi dây có đầu cứng. Đặt hình con vật ở cuối đường và kể cho bé một câu chuyện ngắn: “Bạn thỏ đang bị mắc kẹt, mình cùng tìm đường đưa bạn về nhà nhé!”
• Ba mẹ luồn mẫu một lỗ trước, sau đó để con thử. Với trẻ nhỏ, bảng ít lỗ sẽ dễ thao tác hơn.
• Trò này phù hợp hơn khi trẻ đã có khả năng cầm và điều khiển đồ vật khá chắc. Nếu trẻ 12-24 tháng chưa làm được, ba mẹ có thể thay bằng hoạt động xếp khối hoặc thả hình đơn giản hơn.

• Trò chơi yêu cầu trẻ điều khiển đầu dây, đưa vào đúng vị trí và phối hợp hai tay. Con cũng phải duy trì sự chú ý để hoàn thành một chuỗi thao tác.

12. Trò chơi múc và rót “quầy bán hàng tí hon”

• Chuẩn bị một vài chiếc cốc, bát và thìa nhỏ.
• Ba mẹ đóng vai khách hàng và gọi món: “Cho mẹ một thìa nhé!”, sau đó để con múc và chuyển đồ vào cốc.
• Có thể dùng những vật liệu lớn, an toàn hoặc đơn giản là nước để giảm nguy cơ trẻ cho vật nhỏ vào miệng.

• Múc và rót giúp trẻ luyện điều khiển thìa, cổ tay và bàn tay.
• Trò chơi nhập vai còn khiến một thao tác tưởng như đơn giản trở nên thú vị hơn, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ thực hành kỹ năng tự phục vụ.

6 trò chơi phát triển vận động tinh cho trẻ 2-3 tuổi

13. Trò chơi mở – đóng hộp tìm đồ vật

• Chuẩn bị vài chiếc hộp có kiểu nắp khác nhau và giấu một món đồ chơi quen thuộc bên trong. Hãy để con tự tìm cách mở hộp để “giải cứu” món đồ.
• Ban đầu, chọn hộp dễ mở. Khi con đã quen, có thể cho con thử nhiều kiểu nắp khác nhau.
• Bắt đầu với những chiếc hộp nhẹ, không có cạnh sắc. Không sử dụng hộp thủy tinh hoặc những loại nắp quá chặt.

• Trẻ có cơ hội luyện các động tác kéo, nhấc, đẩy, xoay và phối hợp hai tay.
• Quan trọng hơn, con phải tự thử nghiệm để tìm ra cách mở hộp.

14. Trò chơi ghép hình “truy tìm mảnh còn thiếu”

• Chọn puzzle có ít mảnh, kích thước lớn và hình ảnh quen thuộc. Lấy ra một vài mảnh rồi đặt cạnh bảng để con tìm vị trí phù hợp.
• Nếu con chưa biết đặt mảnh ở đâu, thay vì làm hộ, ba mẹ có thể hỏi: “Con xem hình này giống chỗ nào nhỉ?”
• Trẻ mới bắt đầu nên dùng puzzle ít mảnh, có núm cầm hoặc hình ảnh rõ ràng. Khi con thành thạo, mới tăng số lượng mảnh.

• Trẻ phải cầm, xoay và đặt mảnh ghép vào đúng vị trí. Hoạt động vừa rèn phối hợp tay-mắt vừa khuyến khích con quan sát hình dạng và giải quyết vấn đề.

15. Trò chơi bảng bận rộn “mở khóa nhiệm vụ”

• Cho trẻ một bảng có các thao tác đơn giản như mở khóa, kéo khóa, cài nút, xoay bánh xe hoặc mở cửa. Ba mẹ có thể biến mỗi thao tác thành một nhiệm vụ nhỏ: “Mở cửa xem bạn gấu đang ở đâu!”
• Chọn bảng đúng độ tuổi, kiểm tra kỹ các chi tiết trước khi chơi và ưu tiên sản phẩm chắc chắn, không có cạnh sắc hay chi tiết dễ bung.
• Hãy để trẻ thử trước rồi mới hỗ trợ nếu con gặp khó khăn.

• Các thao tác kéo, xoay, bóp và cài tạo cơ hội luyện sự khéo léo của ngón tay và khả năng phối hợp hai tay.
• Trẻ cũng được thực hành những chuyển động tương tự các kỹ năng tự phục vụ hằng ngày.

16. Trò chơi cắt dải giấy làm “mì sợi”

• Chuẩn bị giấy màu cắt thành những dải rộng và kéo an toàn dành cho trẻ. Ba mẹ vẽ sẵn một vài đường thẳng ngắn để con tập cắt.
• Khi cắt xong, những dải giấy có thể trở thành “mì sợi” trong trò chơi nấu ăn.

• Động tác mở-đóng kéo giúp trẻ luyện bàn tay, trong khi tay còn lại giữ và điều chỉnh tờ giấy.
• Đây cũng là bước làm quen với việc sử dụng công cụ một cách có chủ đích.

17. Trò chơi xé và vo giấy làm tranh

• Chuẩn bị giấy màu mềm và một hình nền đơn giản. Cho trẻ xé giấy thành từng mảnh nhỏ, vo lại rồi dán lên hình.
• Ba mẹ có thể tạo chủ đề như “cây táo”, “đám mây” hoặc “vườn hoa” để trò chơi có câu chuyện hơn.
• Bắt đầu bằng giấy dễ xé và hình nền đơn giản. Không cần yêu cầu tranh phải đẹp hay giống mẫu; mục tiêu chính là để con được tự thao tác.

• Xé giấy yêu cầu hai tay phối hợp theo các hướng khác nhau, còn vo giấy giúp trẻ sử dụng lực của các ngón tay.
• Khi dán, con tiếp tục phải điều khiển vị trí của từng mảnh giấy.

18. Trò chơi vẽ đường đua và đưa xe về đích

• Vẽ một đường đua thật rộng trên giấy. Ba mẹ có thể đặt một chiếc xe đồ chơi ở điểm xuất phát, sau đó cho con dùng bút sáp đi theo đường.
• Khi con đã quen, thêm các khúc cua, đường ngoằn ngoèo hoặc mê cung đơn giản.
• Dùng bút sáp thân lớn và đường rộng cho trẻ mới bắt đầu. Không cần yêu cầu con cầm bút theo một kiểu “chuẩn” quá sớm; hãy ưu tiên việc con cảm thấy thoải mái và hứng thú.

• Trẻ phải điều khiển bút theo một hướng nhất định và phối hợp mắt với tay để giữ bút trên đường.
• Đây cũng là một cách tự nhiên để làm quen với những hoạt động tiền viết.

5 trò chơi phát triển vận động tinh cho trẻ 3-6 tuổi

19. Trò chơi cài cúc áo cho búp bê

• Chuẩn bị một chiếc áo có cúc lớn hoặc quần áo cho búp bê. Ba mẹ làm mẫu thật chậm cách đưa cúc qua khuy rồi để con thử từng chiếc một.
• Khi con thành thạo, có thể chơi đóng vai: “Bạn búp bê sắp đi chơi, con giúp bạn mặc áo nhé!”

• Cài cúc đòi hỏi hai tay phối hợp và các ngón tay thực hiện một thao tác khá chính xác.
• Đây cũng là kỹ năng có tính ứng dụng cao vì liên quan trực tiếp đến việc tự mặc quần áo.

20. Trò chơi phân loại và ghép đôi tất

• Lấy 4-6 đôi tất có màu sắc hoặc họa tiết khác nhau, trộn chúng lại rồi nhờ con tìm những chiếc giống nhau.
• Sau khi ghép đúng, trẻ có thể thử cuộn từng đôi và đặt vào giỏ.
• Trẻ nhỏ chỉ cần tìm đúng đôi. Với trẻ lớn hơn, có thể thêm thử thách như phân loại theo màu hoặc tự cất tất vào đúng ngăn.

• Hoạt động kết hợp nhiều thao tác nhỏ như cầm, kéo, gấp và cuộn. Bên cạnh vận động tinh, con còn được luyện khả năng quan sát, so sánh và phân loại.

21. Trò chơi làm tranh collage từ “hộp vật liệu bí mật”

• Chuẩn bị một hộp gồm giấy màu, sticker, sợi len, giấy có họa tiết hoặc những hình đã cắt sẵn. Cho trẻ chọn một vài vật liệu rồi tự tạo thành bức tranh.
• Ba mẹ có thể đưa ra một chủ đề như “khu rừng”, “đại dương” hoặc “ngôi nhà của con”, nhưng nên để trẻ tự quyết định cách sắp xếp.

• Nhặt, đặt, sắp xếp, bóc và dán đều tạo cơ hội cho trẻ luyện các chuyển động nhỏ của bàn tay.
• Quan trọng hơn, hoạt động mở để con tự sáng tạo thay vì chỉ làm theo một mẫu có sẵn.

22. Trò chơi đóng vai “thợ sửa đồ chơi”

• Chuẩn bị một bộ đồ chơi lắp ráp phù hợp với độ tuổi, chẳng hạn các chi tiết vặn lớn, bánh răng hoặc bộ phận có thể tháo-lắp an toàn.
• Ba mẹ tạo tình huống: “Chiếc xe bị hỏng rồi, mình cùng sửa nhé!”
• Trẻ thử tháo một bộ phận, tìm đúng vị trí rồi lắp lại. Với trẻ lớn hơn, có thể đưa một hình mẫu đơn giản để con làm theo.

• Các thao tác xoay, giữ, lắp và tháo giúp trẻ luyện sự phối hợp giữa hai tay, kiểm soát ngón tay và cổ tay.
• Việc phải nhớ thứ tự tháo-lắp cũng khiến trò chơi trở thành một thử thách giải quyết vấn đề thú vị.