4 dấu hiệu trẻ chậm cầm nắm theo từng mốc phát triển và cách hỗ trợ.

1.1 Biểu hiện ba mẹ có thể quan sát

• Bé chưa chủ động đưa tay về phía đồ vật.
• Bé ít cố gắng với tay khi thấy đồ chơi.
• Bé chưa giữ được đồ vật lâu khi người lớn đặt vào tay.
• Bàn tay vẫn thường nắm lại hoặc cử động chưa có chủ đích.
• Khả năng sử dụng bàn tay chưa có nhiều thay đổi theo thời gian.

1.2 Bài tập hỗ trợ

• Đưa đồ chơi phù hợp vào tầm mắt và tầm với: Đặt một món đồ chơi nhẹ, an toàn trước mặt bé khi con đang tỉnh táo. Để bé có thời gian nhìn, quan sát và thử đưa tay về phía đồ chơi.
• Khuyến khích bé với tay lấy đồ vật: Khi bé bắt đầu nhìn hoặc chú ý đến đồ chơi, ba mẹ có thể di chuyển rất nhẹ sang bên trái hoặc phải để bé thử điều chỉnh hướng đưa tay.
• Cho bé cầm đồ vật nhẹ, dễ nắm: Có thể sử dụng vòng cầm nắm hoặc đồ chơi dành cho trẻ sơ sinh, có kích thước phù hợp và không có chi tiết nhỏ dễ tháo rời.

1.3 Khi nào ba mẹ cần đưa trẻ đi tư vấn?

• Khả năng sử dụng bàn tay không có tiến bộ theo thời gian.
• Bé gặp khó khăn rõ rệt khi sử dụng tay.
• Có thêm những khó khăn khác về vận động hoặc phát triển.
• Ba mẹ có lo lắng rõ rệt về sự phát triển của con.

2. Bé 5-6 tháng chưa biết cầm, giữ hoặc chuyển đồ vật

2.1 Biểu hiện ba mẹ có thể quan sát:

• Bé khó giữ đồ vật sau khi đã cầm.
• Ít dùng hai tay để khám phá đồ vật.
• Khó đưa tay đến đúng vị trí của món đồ.
• Chưa chủ động với lấy đồ chơi.
• Khả năng phối hợp mắt và tay còn vụng về.

2.2 Bài tập hỗ trợ

• Cho bé cầm đồ chơi có kích thước và trọng lượng phù hợp: Ưu tiên những món đồ nhẹ, dễ cầm bằng cả bàn tay. Khi bé làm rơi, chỉ cần đưa lại để con có cơ hội thử tiếp.
• Khuyến khích bé sử dụng cả hai tay: Đưa một món đồ chơi ở vị trí trung tâm để bé có thể dùng một hoặc cả hai tay khám phá.
• Đưa đồ vật từ các hướng khác nhau: Khi bé đã có khả năng với, ba mẹ có thể đưa đồ chơi từ bên trái, bên phải hoặc phía trước để bé tập điều chỉnh chuyển động của tay.

2.3 Khi nào ba mẹ cần đưa trẻ đi tư vấn?

• Kỹ năng cầm, giữ hoặc với đồ vật không có tiến bộ.
• Có sự khác biệt đáng chú ý giữa cách bé sử dụng hai tay.
• Bé gặp khó khăn rõ rệt khi sử dụng tay.
• Đồng thời xuất hiện những dấu hiệu phát triển khác khiến ba mẹ lo lắng.

3. Bé 7-9 tháng gặp khó khăn khi thao tác với đồ vật

3.1 Biểu hiện ba mẹ có thể quan sát:

• Khó chuyển đồ vật từ tay này sang tay kia.
• Khó cầm, thả hoặc gõ đồ vật.
• Ít sử dụng hai tay khi chơi.
• Khó đưa tay đến đúng vị trí của đồ vật.
• Khả năng phối hợp tay-mắt còn hạn chế rõ rệt.

3.2 Bài tập hỗ trợ

• Trò chơi chuyển đồ vật giữa hai tay: Cho bé một món đồ chơi an toàn và nhẹ, để con tự cầm. Ba mẹ có thể quan sát quá trình bé đổi tay thay vì trực tiếp di chuyển tay của con.
• Lấy đồ chơi ra khỏi hộp: Đặt một món đồ chơi lớn, an toàn trong hộp có miệng rộng để bé đưa tay vào lấy.
• Cầm hai đồ vật và tương tác với chúng: Khi bé có thể cầm đồ vật bằng hai tay, có thể đưa hai món đồ nhẹ để con tự khám phá việc gõ hoặc chạm chúng vào nhau.

3.3 Khi nào ba mẹ cần đưa trẻ đi tư vấn?

• Khả năng thao tác đồ vật không có tiến bộ theo thời gian.
• Có sự bất đối xứng đáng chú ý khi sử dụng hai tay.
• Bé gần như không sử dụng một bên tay trong các hoạt động.
• Xuất hiện thêm những dấu hiệu bất thường khác.
• Trẻ mất đi kỹ năng đã từng thực hiện được.

4.1 Biểu hiện ba mẹ có thể quan sát

• Khó nhặt những vật phù hợp với độ tuổi bằng ngón tay.
• Khó thả đồ vật có chủ đích.
• Khó cho đồ vật vào hộp hoặc lấy ra.
• Ít sử dụng ngón cái và ngón trỏ khi thao tác.
• Khả năng sử dụng bàn tay không có sự tiến bộ.

4.2 Bài tập hỗ trợ

• Chơi thả đồ vật vào hộp: Sử dụng những vật lớn, an toàn và phù hợp với độ tuổi. Cho bé tự cầm rồi thả vào hộp có miệng rộng.
• Xếp hoặc chồng những vật lớn, an toàn: Cho bé cầm các khối lớn, nhẹ và làm mẫu cách đặt khối này lên khối khác. Ở giai đoạn đầu, bé có thể chỉ cầm, đập hoặc làm đổ tháp — đó vẫn là một phần của quá trình khám phá.
• Các trò chơi khuyến khích bé thao tác bằng ngón tay: Có thể cho bé chơi với sách bìa cứng, đồ chơi có nút bấm lớn hoặc những đồ chơi được thiết kế phù hợp với độ tuổi, giúp con có cơ hội kéo, ấn, lật hoặc thả.

4.3 Khi nào ba mẹ cần đưa trẻ đi tư vấn?

• Kỹ năng sử dụng tay và ngón tay không có tiến bộ.
• Bé gặp khó khăn rõ rệt khi thao tác với đồ vật.
• Bé gần như không sử dụng một tay hoặc một bên cơ thể.
• Có nhiều dấu hiệu phát triển khác đi kèm.
• Trẻ mất đi kỹ năng đã từng có.

5. Nguyên nhân khiến trẻ chậm cầm nắm:

• Tốc độ phát triển khác nhau: Mỗi trẻ có nhịp phát triển riêng và có thể đạt các kỹ năng vận động tinh sớm hoặc muộn hơn một chút.
• Chưa có đủ cơ hội thực hành: Nếu trẻ ít được chơi, chạm, với hoặc cầm các đồ vật phù hợp, con có thể chưa có nhiều cơ hội để rèn luyện kỹ năng này.
• Hoạt động chưa phù hợp với khả năng hiện tại: Đồ chơi quá khó, quá nặng hoặc không vừa tay có thể khiến trẻ khó chủ động thao tác.
• Một số yếu tố liên quan đến sức khỏe hoặc phát triển: Trong một số trường hợp, khó khăn về vận động hoặc các vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng bàn tay.