20 thông tin ba mẹ cần biết về vận động tinh ở trẻ 12-18 tháng

98.999đ

3. Phối hợp hai tay để thao tác với đồ vật

Nhiều hoạt động ở giai đoạn này cần hai bàn tay đảm nhiệm những vai trò khác nhau. Chẳng hạn, trẻ có thể dùng một tay giữ món đồ trong khi tay còn lại kéo, lấy hoặc thao tác.

Ba mẹ có thể quan sát trẻ:

Giữ đồ chơi bằng một tay và khám phá bằng tay còn lại.
Giữ hộp trong khi tay kia lấy hoặc bỏ đồ vào.
Dùng hai tay để cầm và điều chỉnh một món đồ.
Kéo, xoay hoặc mở những bộ phận đơn giản.
Phối hợp hai bàn tay khi chơi sách, cốc hoặc đồ chơi.

Khả năng này là bước tiến từ việc hai tay cùng cầm một món đồ sang phân chia nhiệm vụ giữa hai bàn tay để hoàn thành một thao tác.

Bé có thể dùng hai tay để cầm và điều chỉnh một món đồ

4. Cầm bút và bắt đầu vẽ nguệch ngoạc

Trong giai đoạn 12-18 tháng, ba mẹ có thể bắt đầu cho trẻ làm quen với bút sáp phù hợp độ tuổi và giấy vẽ.

Trẻ thường cầm bút bằng cả bàn tay thay vì kiểu cầm ba ngón như trẻ lớn.
Ban đầu, trẻ có thể chỉ cầm, chạm hoặc di chuyển bút trên giấy.
Dần dần, con khám phá ra rằng chuyển động của bàn tay có thể tạo thành những đường nét.

Mục tiêu của hoạt động vẽ ở tuổi này là trải nghiệm cầm – di chuyển – tạo nét, không phải học viết hoặc học vẽ..

Sáp màu hữu cơ ★ 5.0

Sách tô xóa thông minh Lala Tracing Plus ★ 5.0

35.000đ

98.700đ

Tháp xếp chồng - Lala Stacky Box ★ 5.0

5. Sử dụng bàn tay để tự ăn và uống

Bữa ăn là một trong những cơ hội tự nhiên nhất để trẻ luyện vận động tinh. Ở 12 tháng, trẻ thường đã có thể tự dùng ngón tay lấy thức ăn khá thuận lợi và đang ngày càng thành thạo hơn với các dụng cụ ăn uống.

Trong giai đoạn 12-18 tháng, trẻ có thể:

Tự bốc thức ăn phù hợp đưa lên miệng.
Chủ động cầm cốc bằng tay và uống nước
Làm quen và thử sử dụng thìa.

Việc bé làm rơi thức ăn hay cầm thìa còn vụng về là điều đương nhiên. Ba mẹ nên tạo cơ hội tự làm thay vì đặt mục tiêu trẻ phải ăn thật gọn gàng

12 tháng tuổi trẻ thường đã có thể tự dùng ngón tay lấy thức ăn khá thuận lợi

2. 5 hoạt động giúp phát triển vận động tinh trong giai đoạn này

Trẻ không cần những “bài tập bàn tay” phức tạp. Chơi, ăn uống và tham gia sinh hoạt cùng gia đình đã cung cấp nhiều cơ hội để con luyện cầm, thả, xếp, vẽ và phối hợp hai tay.

2.1 Chơi xếp khối và cốc

Cách thực hiện:

Chuẩn bị các khối hoặc cốc lớn, nhẹ và dễ cầm.
Ba mẹ có thể làm mẫu đặt một khối lên trên khối khác rồi để trẻ tự thử.
Bắt đầu với 1-2 khối, không đặt nặng số lượng. Trẻ cũng có thể tự xây rồi làm đổ, bỏ cốc vào nhau hoặc lấy từng chiếc ra.

Lợi ích:

Khi xếp, trẻ phải nhìn vị trí, đưa tay đến mục tiêu, điều chỉnh hướng và lực rồi buông món đồ.
Quá trình này giúp luyện phối hợp mắt – tay, kiểm soát cầm – thả và điều chỉnh lực bàn tay.

Chơi tháp xếp chồng giúp bé phát triển vận động tinh

2.2 Chơi bỏ vào – lấy ra và phân loại đơn giản

Cách thực hiện:

Chuẩn bị hộp hoặc vật chứa có miệng rộng cùng những món đồ lớn, an toàn. Cho trẻ tự lấy đồ ra rồi bỏ lại vào.
Khi trẻ đã quen, ba mẹ có thể giới thiệu đồ chơi phân loại hình dạng đơn giản. Tuy nhiên, hãy để con thử nghiệm thay vì liên tục yêu cầu phải đưa đúng hình vào đúng vị trí.

Lợi ích:

Hoạt động bỏ vào – lấy ra giúp trẻ luyện chuỗi thao tác nhìn → cầm → di chuyển → định hướng → thả.
Khi độ khó tăng dần, trẻ có thêm cơ hội điều chỉnh bàn tay theo hình dạng và vị trí của đồ vật.

Sách Tô Xoá Thông Minh – Bộ Học Liệu Tái Sử Dụng Giúp Bé Tập Viết, Tập Tư Duy ★ 5.0

155.000đ

2.3 Cho trẻ tập vẽ nguệch ngoạc

Cách thực hiện:

Chuẩn bị một tờ giấy lớn và bút sáp phù hợp độ tuổi. Ba mẹ có thể vẽ vài nét để trẻ quan sát rồi đưa bút cho con tự khám phá.
Hãy để trẻ tự chọn cách cầm và di chuyển bút. Không chỉnh tay để trẻ phải cầm bút theo kiểu của người lớn và cũng không yêu cầu con vẽ hình cụ thể.

Lợi ích:

Cầm và di chuyển bút giúp trẻ luyện kiểm soát bàn tay, phối hợp mắt – tay và điều chỉnh chuyển động khi tạo nét.
Hoạt động cần có người lớn giám sát và sử dụng dụng cụ vẽ phù hợp với độ tuổi của trẻ.

Sách vải động vật the Animals On the farm Lalala Baby - sách vải đa tương tác an toàn cho bé ★ 5.0

169.999đ

2.4 Tạo cơ hội tự ăn và uống

Cách thực hiện:

Trong bữa ăn, cho trẻ tự bốc những món có kích thước và kết cấu phù hợp, đồng thời tạo cơ hội làm quen với thìa và cốc.
Ba mẹ có thể cắt rau củ thành các khối vừa tay hoặc vo viên các nắm cơm để trẻ dễ luyện tập hơn.
Ba mẹ có thể hỗ trợ khi cần nhưng nên dành thời gian để trẻ tự thử. Việc thức ăn rơi xuống bàn hay nước đôi khi bị đổ là một phần có thể xảy ra khi trẻ đang học.

Lợi ích:

Tự ăn giúp trẻ luyện cầm nhón, phối hợp tay – mắt – miệng và điều chỉnh bàn tay khi sử dụng dụng cụ. Nhờ vậy, vận động tinh được rèn ngay trong một hoạt động thiết thực hằng ngày.

Tự ăn giúp trẻ luyện cầm nhón, phối hợp tay - mắt - miệng — Tự ăn giúp trẻ luyện cầm nhón, phối hợp tay – mắt – miệng

2.5 Cho trẻ tham gia những việc đơn giản hằng ngày

Không phải lúc nào ba mẹ cũng cần chuẩn bị đồ chơi. Nhiều công việc nhỏ trong nhà cũng tạo cơ hội để trẻ sử dụng bàn tay.

Cách thực hiện:

Hãy khuyến khích trẻ:

Bỏ đồ chơi vào giỏ sau khi chơi.
Đưa món đồ cho ba mẹ.
Lấy và đặt đồ vật vào vị trí đơn giản.
Thử tự tháo tất.
Một tay giữ vật chứa, tay còn lại bỏ đồ vào.
Cầm khăn và bắt chước thao tác lau đơn giản.

Qua những việc quen thuộc, trẻ vừa luyện vận động tinh vừa dần học các thói quen sinh hoạt và rèn luyện tính tự lập.

Bảng núm gỗ cho bé Song Ngữ Lalapuzzle lắp ghép gỗ chữ cái động vật hoa quả rau củ nhiều chủ đề Lalala baby ★ 5.0

185.000đ

3. 5 đồ chơi hỗ trợ phát triển vận động tinh cho trẻ 12-18 tháng

Đồ chơi phù hợp nên tạo cơ hội để trẻ tự cầm, đặt, nhấc, lật, xếp hoặc tạo nét. Độ khó cũng cần vừa với khả năng để trẻ có thể tự thử thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người lớn.

3.1 Bộ đồ chơi nấu ăn

Nên chọn bộ nấu ăn có các chi tiết lớn, nhẹ, dễ cầm, chẳng hạn bát, cốc, thìa hoặc nồi đồ chơi.
Trẻ có thể cầm và di chuyển đồ chơi thức ăn, bỏ đồ vào nồi, lấy ra, khuấy bằng thìa hoặc thử đậy – mở.
Những thao tác này tạo cơ hội luyện cầm – đặt, phối hợp hai tay và điều chỉnh bàn tay theo từng món đồ.
Loại đồ chơi này còn phù hợp với xu hướng bắt chước hoạt động quen thuộc của người lớn.

Ba mẹ lựa chọn những món đồ chơi kích thước phù hợp để khuyến khích bé cầm nắm

3.2 Bảng xếp hình núm cầm cỡ lớn

Loại puzzle này có miếng ghép lớn với núm cầm chắc chắn, giúp trẻ dễ nhấc và đặt hơn so với những mảnh ghép nhỏ.
Khi cầm núm, nhấc miếng ghép rồi đưa xuống bảng, trẻ được luyện sử dụng ngón tay, điều khiển bàn tay và phối hợp mắt – tay.
Ở giai đoạn đầu, ba mẹ có thể tháo sẵn miếng ghép và để trẻ tập cầm – nhấc – đặt. Không cần yêu cầu trẻ 12-18 tháng phải tự ghép chính xác toàn bộ bảng.

99.000đ

Sách vải ehon Lalala Baby- Đồ chơi vải tương tác cho bé đồ chơi giáo dục sớm kích thích giác quan ★ 5.0

3.3 Khối xếp hình hoặc xếp chồng cỡ lớn

Các khối nhẹ, dễ cầm và đủ lớn tạo cơ hội để trẻ nhặt, đặt, gõ, bỏ vào hộp hoặc thử xếp chồng.
Khi đặt khối này lên khối khác, trẻ phải điều chỉnh vị trí và lực bàn tay để khối không rơi. Đây là cách trực tiếp để luyện phối hợp mắt – tay và kiểm soát động tác cầm – thả.
Có thể bắt đầu với hai khối rồi tăng dần theo khả năng. Không cần đặt mục tiêu trẻ phải xây được tháp cao.

3.4 Sách bìa cứng và sách vải tương tác

Trang sách dày hoặc các chi tiết tương tác lớn tạo điều kiện để trẻ cầm, lật, chỉ, chạm và kéo trong lúc khám phá.
Ba mẹ có thể giữ sách cùng con, chỉ vào hình ảnh và gọi tên đồ vật.
Trẻ cũng có cơ hội sử dụng hai tay theo những vai trò khác nhau: một tay giữ sách, tay còn lại lật hoặc chạm vào trang.
Nên chọn sách chắc chắn, dễ thao tác và không có chi tiết nhỏ có thể tách rời.

Sách vải đa tương tác song ngữ Lalala Baby - Đồ chơi Giáo Dục Sớm Cho Bé 0-4 Tuổi ★ 5.0

114.999đ

136.300đ

Look, look! Ball - Đồ Chơi Giáo Bóng vải kích thích thị giác giáo dục sớm cho trẻ ★ 5.0

3.5 Bút sáp màu phù hợp với trẻ nhỏ

Bút sáp dành cho trẻ nhỏ nên dễ cầm, chắc chắn và phù hợp với độ tuổi ghi trên sản phẩm. Trẻ có thể cầm bằng cả bàn tay rồi tự di chuyển bút trên giấy.
Việc tạo những nét đầu tiên giúp trẻ luyện điều khiển bàn tay và phối hợp mắt – tay, đồng thời chuẩn bị cho các kỹ năng vẽ phức tạp hơn sau này.
Ba mẹ không cần sửa tư thế cầm bút hoặc yêu cầu trẻ vẽ hình. Hãy để con trải nghiệm mối liên hệ đơn giản: di chuyển bàn tay → bút tạo ra dấu vết trên giấy.

Việc tạo những nét đầu tiên giúp trẻ luyện điều khiển bàn tay và phối hợp mắt - ta — Việc tạo những nét đầu tiên giúp trẻ luyện điều khiển bàn tay và phối hợp mắt – ta

4 dấu hiệu ba mẹ cần lưu ý

Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau, vì vậy chưa thực hiện được một kỹ năng nào đó không đồng nghĩa trẻ chậm vận động tinh. Những biểu hiện này nên được xem xét cùng sự phát triển tổng thể của trẻ.

4.1 Kỹ năng sử dụng bàn tay và ngón tay không có sự tiến bộ

Trong giai đoạn 12-18 tháng, cách trẻ sử dụng bàn tay thường dần trở nên đa dạng và chính xác hơn. Chẳng hạn, trẻ có thể tiến từ cầm – thả đồ vật đến đặt đồ vào vật chứa, xếp vật lên nhau, tạo nét nguệch ngoạc hoặc thử sử dụng thìa.

Ba mẹ nên lưu ý nếu:

Trẻ ít xuất hiện thêm những thao tác mới với bàn tay theo thời gian.
Gặp khó khăn rõ rệt khi cầm, nhặt, đặt hoặc thả đồ vật phù hợp.
Cách thao tác với đồ vật ít thay đổi dù đã được tạo nhiều cơ hội chơi.
Khả năng kiểm soát bàn tay và ngón tay khiến ba mẹ cảm thấy lo lắng.

Tuy nhiên, không nên dựa vào riêng một kỹ năng, chẳng hạn chưa xếp được khối hay chưa vẽ nguệch ngoạc, để kết luận trẻ có vấn đề. Cần nhìn vào xu hướng tiến bộ và các lĩnh vực phát triển khác của trẻ.

Hình khối vải vui nhộn TRAVEL BLOCK 9pcs ★ 5.0

79.000đ

Sách bóc dán Beezi Book nhiều chủ đề đa dạng, song ngữ Anh Việt ★ 5.0

284.999đ

4.2 Trẻ ít sử dụng tay để chơi và khám phá đồ vật

Ở 12-18 tháng, trẻ thường sử dụng đôi tay trong rất nhiều hoạt động hằng ngày như cầm đồ chơi, lấy đồ khỏi hộp, bỏ đồ vào vật chứa, tự bốc thức ăn hoặc khám phá sách.

Ba mẹ có thể lưu ý khi trẻ:

Ít chủ động đưa tay lấy hoặc cầm món đồ mình quan tâm.
Ít giữ và thao tác với đồ chơi khi được tạo cơ hội.
Ít tham gia những hoạt động cần sử dụng bàn tay.
Gặp khó khăn rõ rệt với các thao tác đơn giản phù hợp với khả năng hiện tại.

Trước khi lo lắng, ba mẹ cũng nên quan sát trẻ ở nhiều thời điểm và hoạt động khác nhau, bởi mức độ tham gia có thể thay đổi theo trạng thái, hứng thú và loại đồ chơi.

179.550đ

[TẶNG LỊCH] Bộ Thẻ Học Thông minh Glenn Doman ★ 5.0

4.3 Hai tay có sự khác biệt rõ rệt khi hoạt động

Việc trẻ đôi lúc sử dụng một tay nhiều hơn tay còn lại không nhất thiết là bất thường. Điều đáng quan tâm hơn là sự khác biệt rõ rệt và kéo dài về khả năng vận động giữa hai bên.

Ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ nếu nhận thấy những biểu hiện như:

Một tay rất ít tham gia khi trẻ chơi hoặc cầm đồ vật.
Khả năng cầm, giữ hoặc thao tác giữa hai bên khác biệt rõ rệt.
Trẻ gặp khó khăn đáng kể khi cần phối hợp hai tay.
Một bên bàn tay hoặc cánh tay có tư thế, chuyển động khiến ba mẹ lo lắng.

Ba mẹ không cần cố ép trẻ sử dụng hai tay với tần suất giống hệt nhau. Điều cần quan sát là khả năng tham gia và phối hợp của cả hai bên, đặc biệt khi sự khác biệt xuất hiện thường xuyên.

Việc trẻ đôi lúc sử dụng một tay nhiều hơn tay còn lại không nhất thiết là bất thường

4.4 Trẻ mất kỹ năng đã từng thực hiện được

So với việc một kỹ năng xuất hiện chậm hơn đôi chút, mất kỹ năng đã có là dấu hiệu cần được chú ý hơn.

Ví dụ, trẻ trước đây từng chủ động nhặt đồ vật, cầm thức ăn hoặc thao tác đồ chơi nhưng sau đó không còn thực hiện được như trước. Ba mẹ cũng có thể nhận thấy khả năng sử dụng bàn tay và ngón tay của trẻ có biểu hiện thụt lùi.z

Vì vậy, nếu nhận thấy trẻ thực sự mất một kỹ năng, ba mẹ không nên chờ đến mốc tuổi tiếp theo để xem trẻ có tự bắt kịp hay không mà nên chủ động trao đổi với bác sĩ.

4.5 Khi nào nên trao đổi với bác sĩ?

Ba mẹ có thể bắt đầu bằng việc trao đổi với bác sĩ Nhi khoa khi nhận thấy:

Trẻ mất một hoặc nhiều kỹ năng trước đây từng thực hiện được.
Khả năng sử dụng bàn tay và ngón tay ít tiến bộ theo thời gian.
Hai bên tay có sự khác biệt rõ rệt và kéo dài.
Trẻ không đạt một hoặc nhiều mốc phát triển.
Có bất kỳ biểu hiện nào về vận động hoặc sự phát triển nói chung khiến ba mẹ lo lắng.

Cho bé thăm khám chuyên gia nếu ba mẹ nghi ngờ bé chậm vận động tinh

Bác sĩ sẽ xem xét toàn bộ quá trình phát triển của trẻ, thay vì kết luận chỉ dựa trên việc trẻ có xếp được khối, cầm bút hay sử dụng thìa hay không. Khi cần thiết, bác sĩ có thể đề nghị sàng lọc phát triển hoặc giới thiệu trẻ tới chuyên gia phù hợp để đánh giá thêm.

Ba mẹ cũng cần phân biệt theo dõi mốc phát triển với sàng lọc phát triển. Checklist milestone giúp theo dõi những kỹ năng trẻ đạt được theo thời gian, nhưng không thay thế các công cụ sàng lọc phát triển chuẩn hóa được thực hiện theo khuyến nghị chuyên môn.

Tóm lại, một kỹ năng xuất hiện sớm hay muộn hơn đôi chút chưa phải yếu tố quyết định. Điều ba mẹ nên chú ý hơn là trẻ có tiếp tục tiến bộ, chủ động sử dụng đôi tay và duy trì những kỹ năng đã có hay không.

Sách vải bận rộn Lalala Baby - đồ chơi vải đồ chơi đa tương tác ★ 5.0

139.000đ