Trẻ sơ sinh cười khi ngủ: 10+ nguyên nhân và biểu hiện ba mẹ cần lưu ý

Trẻ sơ sinh cười khi ngủ thường không đáng lo

• Theo Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), trong những tuần đầu đời, nhiều chuyển động của trẻ còn mang tính không chủ ý. Ba mẹ có thể quan sát thấy những chuyển động ngẫu nhiên trên khuôn mặt, bao gồm nụ cười mang tính phản xạ khi trẻ ngủ.
• Đáng chú ý, một nghiên cứu sử dụng video kết hợp đa ký giấc ngủ trên 12 trẻ sơ sinh khỏe mạnh đủ tháng đã ghi nhận 383 nụ cười trong thời gian theo dõi, trong đó 377 nụ cười xuất hiện ở giai đoạn ngủ động (active sleep). Nụ cười cũng có mối liên hệ với các đợt chuyển động mắt nhanh.
• Vì vậy, nếu bé chỉ thỉnh thoảng mỉm cười trong lúc ngủ, biểu hiện diễn ra ngắn rồi con tiếp tục ngủ bình thường thì ba mẹ thường không cần quá lo lắng chỉ vì hiện tượng này.
• Ngoài cười hoặc mỉm cười, trẻ sơ sinh còn có thể giật nhẹ tay chân, cử động cơ thể hoặc chuyển động mắt dưới mí mắt khi không ở trong giai đoạn ngủ sâu.
• Tuy nhiên cũng có những trường hợp trẻ cười khi ngủ đi kèm những biểu hiện bất thường, ba mẹ hãy chú ý quan sát thêm nếu thấy có những biểu hiện này.

4 nguyên nhân thường gặp khiến trẻ sơ sinh cười khi ngủ

1. Phản xạ tự nhiên và sự phát triển của hệ thần kinh

• Hệ thần kinh của trẻ sơ sinh vẫn tiếp tục trưởng thành sau khi chào đời. Vì vậy, nhiều chuyển động trong những tuần đầu còn mang tính phản xạ hoặc chưa được kiểm soát chủ động như ở trẻ lớn.
• Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết trong những tuần đầu, ba mẹ có thể bắt gặp những chuyển động khuôn mặt ngẫu nhiên, bao gồm những nụ cười mang tính phản xạ – khi trẻ đang ngủ.
• Khi bước sang khoảng tháng thứ hai, những biểu cảm ban đầu mới dần phát triển thành tín hiệu xã hội rõ ràng hơn.
• Bé mỉm cười khi ngủ không nhất thiết có nghĩa con đang cảm thấy vui hoặc đang phản ứng với một điều thú vị. Ở trẻ sơ sinh, đó có thể đơn giản là một biểu hiện tự phát trong quá trình ngủ.

2. Bé đang ở giai đoạn ngủ động (active sleep)

• Mắt chuyển động dưới mí mắt đang nhắm.
• Tay hoặc chân có những cử động, co giật nhẹ.
• Cơ thể không hoàn toàn bất động.
• Nhịp thở có thể kém đều hơn so với khi ngủ sâu.
• Khuôn mặt có thể xuất hiện những biểu cảm thoáng qua.

3. Não bộ tiếp tục xử lý thông tin trong khi ngủ

• Ngay từ những tháng đầu đời, trẻ đã liên tục tiếp nhận các kích thích từ môi trường như giọng nói, khuôn mặt, ánh sáng, âm thanh và những tương tác với người chăm sóc.
• Giấc ngủ không phải là khoảng thời gian não bộ hoàn toàn “tắt”, mà vẫn diễn ra nhiều hoạt động liên quan đến việc xử lý những thông tin trẻ đã tiếp nhận.
• Trong quá trình ngủ, hoạt động của não bộ có thể đi kèm với những thay đổi và biểu hiện khác nhau trên cơ thể. Ba mẹ vì thế đôi khi thấy bé cựa mình, thay đổi nét mặt hoặc thoáng mỉm cười dù con vẫn đang ngủ.

4. Bé đang nằm mơ thấy điều vui vẻ

• Một cách lý giải rất quen thuộc mà nhiều ba mẹ vẫn thường truyền tai nhau là trẻ sơ sinh cười khi ngủ vì đang có một giấc mơ đẹp.
• Nhìn con đang ngủ bỗng cong khóe miệng, cười chúm chím, đôi khi còn kèm theo vài biểu cảm đáng yêu sẽ khiến ba mẹ nghĩ rằng bé đang gặp một điều gì đó vui vẻ trong giấc mơ.
• Lý do này đúng ở một vài khía cạnh. Trẻ sơ sinh còn mơ nhiều hơn người lớn bởi khoảng một nửa hoặc hơn thời gian ngủ của trẻ sơ sinh là giấc ngủ động, giúp não bộ xử lý thông tin và phát triển.
• Bé chưa có khái niệm rõ ràng về hình ảnh hay nỗi sợ phức tạp, nên giấc mơ của trẻ thường là các phản ứng thần kinh hoặc cảm giác mô phỏng lại âm thanh, nhịp tim và không gian khi còn trong bụng mẹ.

Phân biệt 10 dấu hiệu bình thường và bất thường

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

• Ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa nếu hiện tượng xuất hiện thường xuyên với biểu hiện bất thường, lặp lại theo một kiểu giống nhau hoặc gia đình không chắc những gì mình quan sát được có phải cử động bình thường trong giấc ngủ hay không.
• Đặc biệt, trẻ cần được đánh giá khi xuất hiện các đợt co cứng hoặc cử động bất thường lặp lại, giảm phản ứng hay mất kỹ năng đã có.
• Cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp nếu trẻ khó thở nghiêm trọng, môi/lưỡi/mặt chuyển xanh hoặc xám, không thể đánh thức hoặc không phản ứng.
• Nếu sự việc lặp lại và điều kiện cho phép, ba mẹ có thể ghi lại thời điểm, thời lượng và những gì xảy ra trước – trong – sau sự việc. Video cũng có thể cung cấp thêm thông tin cho bác sĩ khi đánh giá một số cử động nghi ngờ
• Bác sĩ nhi khoa có thể là điểm bắt đầu để đánh giá. Tùy những biểu hiện ghi nhận được, trẻ có thể cần được giới thiệu đến chuyên khoa phù hợp.