Chọn sách theo độ tuổi và cách bé khám phá
Với em bé, “đọc sách” không bắt đầu bằng việc ngồi yên nghe hết một câu chuyện. Những tháng đầu đời, bé có thể chỉ chăm chú nhìn hình ảnh, nghe tiếng sột soạt, đưa tay chạm vào trang sách hoặc cầm rồi khám phá bằng tay. Khi lớn hơn, bé bắt đầu lật mở, kéo, tìm chi tiết, gọi tên những gì mình nhìn thấy và kể lại theo cách riêng.
Sách vải phù hợp với cách khám phá tự nhiên đó vì mềm, nhẹ, dễ cầm nắm và có thể kết hợp nhiều hình ảnh, chất liệu, âm thanh hoặc hoạt động tương tác. Vì vậy, thay vì chỉ chọn sách theo tuổi, ba mẹ có thể nhìn vào bé đang thích khám phá bằng cách nào để chọn loại sách phù hợp hơn.
Sách vải cho trẻ sơ sinh và bé 0-6 tháng
Ở những tháng đầu đời, bé chưa cần một cuốn sách có nội dung phức tạp. Điều quan trọng hơn là những gì bé có thể nhìn, nghe và chạm.
Khi chọn sách vải cho bé 0-6 tháng, ba mẹ có thể ưu tiên:
- Hình ảnh rõ ràng, dễ quan sát.
- Màu sắc và bố cục đủ đơn giản để bé tập trung.
- Chất liệu mềm, nhẹ, vừa tay.
- Có bề mặt hoặc chi tiết tạo cảm giác khác nhau khi chạm.
- Đường may và các chi tiết được cố định chắc chắn.
Các dòng như Magic Book, My Very First Book hay sách vải mini 8 chủ đề có thể trở thành những cuốn sách đầu tiên để bé làm quen với hình ảnh và việc tương tác với sách.
Ở giai đoạn này, ba mẹ cũng không cần cố “đọc” cho bé thật nhiều. Có thể chỉ đưa sách vào tầm nhìn, chỉ vào một hình ảnh và nói một từ hoặc câu ngắn, sau đó chờ bé phản ứng bằng ánh mắt, nét mặt, cử động hoặc âm thanh.
Sách vải cho bé 6-12 tháng: khi bé bắt đầu khám phá bằng đôi tay
Khi khả năng cầm nắm và phối hợp tay – mắt tốt hơn, bé thường không chỉ nhìn mà muốn sờ, nắm, lật, kéo, bóp và tìm kiếm.
Đây là lúc những cuốn sách có nhiều chi tiết tương tác trở nên thú vị hơn. Một chi tiết nhỏ phát ra tiếng sột soạt, một hình ảnh có thể lật mở hay một phần vải có bề mặt khác biệt đều có thể khiến bé muốn khám phá đi khám phá lại.
Animals on the Farm là một ví dụ với chủ đề động vật quen thuộc, kết hợp hình ảnh và nhiều trải nghiệm bằng chất liệu để bé khám phá bằng tay.
Khi chơi, ba mẹ có thể vừa cho bé thao tác vừa trò chuyện:
“Đây là con bò.”
“Con bò kêu thế nào nhỉ?”
“Con tìm xem con vật nào ở đây?”
Bé chưa cần trả lời ngay. Việc nghe ba mẹ gọi tên, bắt chước âm thanh và nhìn hình ảnh trong lúc đang chơi tạo ra những cơ hội tự nhiên để bé kết nối hình ảnh – âm thanh – từ ngữ.
Sách vải cho bé 1 tuổi: ưu tiên những điều bé quen thuộc
Khoảng 1 tuổi, bé bắt đầu nhận ra nhiều hình ảnh quen thuộc và có xu hướng muốn tự mình khám phá sách. Những chủ đề gần với cuộc sống như con vật, gia đình, cây cối, đồ vật hay hoạt động hằng ngày thường dễ tạo hứng thú để ba mẹ trò chuyện cùng con.
Với sách vải động vật, ba mẹ có thể gọi tên từng con, bắt chước tiếng kêu hoặc hỏi những câu đơn giản. Với sách vải chủ đề thực vật, có thể liên hệ với những gì bé từng nhìn thấy ngoài đời như hoa, lá, cây hoặc trái cây.
Sách vải Ehon cũng phù hợp với những trải nghiệm gần gũi này, khi bé có thể cầm, chạm, vò và khám phá tiếng sột soạt của sách.
Một điều ba mẹ không cần quá đặt nặng là số lượng nội dung. Một cuốn sách không cần có thật nhiều thứ mới có giá trị. Nếu bé tìm được một chi tiết khiến con muốn chạm, mở hoặc xem đi xem lại, cuốn sách đó đã có thể tạo ra rất nhiều thời gian chơi và tương tác.
Sách vải cho bé 2-3 tuổi: từ khám phá sang trò chuyện và kể chuyện
Khi bé đã quen với việc lật và khám phá sách, ba mẹ có thể thay đổi cách chơi. Thay vì chỉ hỏi “Đây là gì?”, hãy bắt đầu nói về điều đang xảy ra trong hình ảnh.
Ví dụ:
- “Bạn nhỏ đang làm gì?”
- “Con nghĩ chuyện gì xảy ra tiếp theo?”
- “Nếu là con thì con sẽ làm gì?”
- “Con kể cho mẹ nghe xem.”
Những cuốn sách vải song ngữ đa tương tác có thể tạo thêm nhiều điểm dừng để ba mẹ trò chuyện cùng bé. Các chi tiết lật mở, âm thanh hoặc hoạt động tương tác giúp bé không chỉ nhìn mà còn chủ động thao tác với cuốn sách; nội dung song ngữ cũng tạo thêm cơ hội để bé nghe và làm quen với từ ngữ tiếng Anh trong ngữ cảnh gần gũi.
Với bé thích các hoạt động thực hành, sách vải bận rộn cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Những thao tác như lật, kéo, cài hoặc thực hiện các hoạt động quen thuộc giúp việc chơi sách gần với những kỹ năng bé đang gặp trong cuộc sống hằng ngày.
Sách vải cho bé 3-4 tuổi: để con tự tạo câu chuyện
Ở giai đoạn 3-4 tuổi, bé đã có thể sử dụng ngôn ngữ chủ động hơn và bắt đầu kể những câu chuyện đơn giản. Vì vậy, sách không nhất thiết chỉ dùng để ba mẹ đọc cho con nghe.
Một trang có hình con vật có thể trở thành câu chuyện về chuyến đi trong rừng. Một trang về gia đình có thể gợi bé kể về những người trong nhà. Hình ảnh cây, hoa hay trái cây có thể dẫn đến những câu chuyện về khu vườn, công viên hoặc một trải nghiệm bé từng có.
Vì thế, khi chọn sách vải cho bé theo độ tuổi, ba mẹ không nhất thiết phải đổi sách theo đúng từng mốc tháng. Quan trọng hơn là xem bé đang có khả năng gì và đang hứng thú với cách chơi nào.
Sách vải cho bé theo tháng tuổi: có cần đổi sách liên tục?
Không nhất thiết. Với sách vải cho bé theo tháng tuổi, ba mẹ có thể chọn dựa trên khả năng hiện tại thay vì mua một cuốn mới cho từng tháng.
- 0-6 tháng: ưu tiên nhìn, nghe và chạm.
- 6-12 tháng: có thể chọn sách để bé cầm nắm, lật, kéo và khám phá chất liệu.
- Khoảng 1 tuổi: ưu tiên hình ảnh quen thuộc và những chủ đề dễ trò chuyện.
- 2-3 tuổi: chọn sách có nhiều cơ hội thao tác, gọi tên, mô tả và kể chuyện.
- 3-4 tuổi: có thể dùng sách như điểm khởi đầu để bé tự kể và sáng tạo câu chuyện.
Một cuốn sách phù hợp có thể được sử dụng trong nhiều tháng khi cách chơi thay đổi theo khả năng của bé
Câu hỏi thường gặp
Sách vải phù hợp với trẻ từ mấy tháng tuổi?
Sách vải có thể được sử dụng từ những tháng đầu đời nếu sản phẩm phù hợp với trẻ nhỏ. Với bé sơ sinh, nên ưu tiên hình ảnh rõ, chất liệu mềm và trải nghiệm nhìn – nghe – chạm đơn giản.
Sách vải cho bé 1 tuổi nên chọn loại nào?
Ba mẹ có thể ưu tiên sách có hình ảnh quen thuộc như động vật, gia đình, cây cối hoặc sách có chi tiết để bé tự lật, chạm và khám phá.
Có nên mua sách vải theo từng tháng tuổi?
Không nhất thiết. Ba mẹ nên chọn dựa trên khả năng và sở thích hiện tại của bé. Một cuốn sách có thể tiếp tục được sử dụng khi bé lớn hơn nếu cách tương tác được thay đổi.
Sách vải có giặt được không?
Đối với sách vải nhà Lalala Baby, ba mẹ hoàn toàn có thể giặt tay hoặc giặt máy và phơi tự nhiên. Chú ý không sấy ở nhiệt độ cao làm co rút vải.
Chọn sách vải theo chủ đề bé yêu thích
Sách vải động vật
Nếu bé thích chỉ vào con vật, bắt chước tiếng kêu hoặc tò mò với những hình ảnh quen thuộc, sách vải động vật là một lựa chọn dễ bắt đầu.
Với Animals on the Farm, ba mẹ có thể vừa cho bé khám phá các con vật vừa gọi tên, bắt chước âm thanh và đặt những câu hỏi đơn giản. Khi bé lớn hơn, cùng một cuốn sách có thể được dùng để kể một câu chuyện ngắn về các con vật.
Sách vải chủ đề thực vật
Cây, hoa, lá, rau củ hay trái cây là những chủ đề dễ kết nối với cuộc sống thật.
Thay vì chỉ đọc tên hình ảnh, ba mẹ có thể hỏi: “Con đã nhìn thấy cây này ở đâu?”, “Quả này có màu gì?” hoặc cùng bé tìm một loại cây tương tự khi đi chơi.
Sách vải chủ đề gia đình
Hình ảnh ba, mẹ, ông bà, anh chị hoặc những hoạt động quen thuộc trong gia đình giúp bé dễ liên hệ với trải nghiệm của chính mình.
Ba mẹ có thể gọi tên từng người, mô tả hành động hoặc khuyến khích bé kể về một việc cả nhà thường làm cùng nhau.
Sách vải đa tương tác
Nếu bé thích lật, kéo, chạm, tìm hoặc nghe âm thanh, những cuốn sách có nhiều hoạt động tương tác sẽ phù hợp hơn loại sách chỉ có hình ảnh tĩnh.
Dòng sách vải song ngữ đa tương tác có thể kết hợp việc khám phá bằng tay với nghe và trò chuyện, giúp một cuốn sách có thể được chơi theo nhiều cách khác nhau.
Bộ đồ chơi sách vải
Nếu ba mẹ muốn cho bé khám phá nhiều chủ đề, có thể lựa chọn bộ sách vải hoặc những dòng sách gồm nhiều cuốn nhỏ, nhiều chủ đề.
Cách này cũng phù hợp khi bé chưa có một sở thích cố định và ba mẹ muốn quan sát xem con hứng thú nhất với động vật, gia đình, phương tiện, màu sắc hay các hoạt động tương tác.
Sách vải an toàn: ba mẹ nên kiểm tra gì trước khi mua?
Với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ có thói quen đưa đồ vật vào miệng, ba mẹ nên kiểm tra sách trước khi cho bé sử dụng.
Một số điểm nên lưu ý:
- Chất liệu mềm và phù hợp với trẻ nhỏ.
- Đường may chắc chắn, không có chỉ thừa dễ bung.
- Các chi tiết gắn trên sách được cố định tốt.
- Không có cạnh sắc hoặc bộ phận nhỏ dễ tách rời.
- Kích thước và trọng lượng phù hợp với khả năng cầm nắm của bé.
- Có thông tin rõ ràng về sản phẩm và hướng dẫn vệ sinh, bảo quản.
Ba mẹ cũng nên vệ sinh sách theo hướng dẫn của từng sản phẩm và quan sát bé trong quá trình chơi.
Đọc sách vải cùng bé thế nào để bé thích hơn?
Không cần biến mỗi lần đọc sách thành một “buổi học”. Với bé nhỏ, ba mẹ có thể bắt đầu rất đơn giản: Cho bé nhìn, chạm, nghe những gì bạn nói rồi chờ bé phản ứng tương tác lại.
Khi bé lớn, ba mẹ có thể để bé chọn sách bé thích tiếp đến là bé sẽ tương tác lật, tìm, gọi tên các con vật, hình ảnh mà bé nhìn thấy. Tiếp đến, ba mẹ có thể tương tác trò chuyện cùng bé, kể cho bé nghe.
Nếu bé muốn mở đi mở lại một trang hoặc chơi mãi với một chi tiết, ba mẹ không cần vội đổi sang hoạt động khác. Sự lặp lại cho bé cơ hội quan sát kỹ hơn, ghi nhớ và thử lại một thao tác.
Quan trọng nhất là ba mẹ cùng tham gia. Một cuốn sách có thể tạo ra nhiều giá trị hơn khi trở thành lý do để hai mẹ con cùng nhìn, cùng nói, cùng cười và cùng khám phá.
Sách vải cho bé 0-4 tuổi tại Lalala Baby
Tại Lalala Baby, sách vải được phát triển theo nhiều cách chơi khác nhau để ba mẹ có thể lựa chọn dựa trên giai đoạn và sở thích của bé.
Từ Magic Book, My Very First Book, sách vải mini 8 chủ đề dành cho những trải nghiệm đầu đời; Animals on the Farm và sách vải Ehon giúp bé khám phá hình ảnh, chất liệu và âm thanh; đến sách vải song ngữ đa tương tác và sách vải bận rộn dành cho những bé đã chủ động lật, kéo, tìm và thao tác nhiều hơn.
Đặc biệt, sách vải nhà Lalala Baby sản xuất theo quy chuẩn QCVN 3: 2019/BKHCN nên ba mẹ hoàn toàn yên tâm về chất lượng và độ an toàn khi cho bé chơi.
